ΧΑΛΚΙΔΑ: Εργα αξίας στοιβάζονται στη Δημόσια Βιβλιοθήκη

* Αναδημοσίευση από την εφημερίδα  «ΕΥΒΟΪΚΗ ΓΝΩΜΗ» (4-2-2022)

Πραγματικό θησαυροφυλάκιο της πολιτιστικής μας κληρονομιάς αποτελεί η Δημόσια Βιβλιοθήκη Χαλκίδας, στη γωνία των οδών Κακαρά και Αντωνίου. Αντιμετωπίζει, όμως, προβλήματα κτηριακής επάρκειας, με αποτέλεσμα θησαυροί ανεκτίμητης αξίας να βρίσκονται κρυμμένοι σε κούτες σε ξεχασμένους αποθηκευτικούς χώρους.

Η πρόεδρος της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Χαλκίδας Σούλα Παπαγεωργοπούλου ανάμεσα στη διευθύντρια Κατερίνα Κηρύκου (αριστερά) και την υπάλληλο Βάσω Τσόκου.

Η βιβλιοθήκη διαθέτει πλούσια συγγράμματα σπουδαίων συγγραφέων και ποιητών. Στα ράφια της, μάλιστα, βρίσκεται το παλαιότερο βιβλίο με συνταγές μαγειρικής που τιτλοφορείται «Βαρήνις ο Γαλικός μάγιρας» και αποτελεί μετάφραση ιταλικής έκδοσης του διάσημου Γάλλου σεφ Francois Pierre de la Varenne.

Η περίφημη συλλογή νομισμάτων εκτίθεται στο στενό διάδρομο του πρώτου ορόφου ανάμεσα στις γκραβούρες του Γιώργου Οικονομίδη.

Εκτός από συγγράματα, όμως, στο στενό διάδρομο του πρώτου ορόφου της βιβλιοθήκης εκτίθενται γκραβούρες του σπουδαίου Χαλκιδέου ζωγράφου Γιώργου Οικονομίδη και δύο συλλογές από νομίσματα και όπλα, οι οποίες είναι δωρεά του αείμνηστου Δημήτρη Ι. Μαδεμοχωρίτη από τη Χαλκίδα.

Δίπλα ακριβώς στις γκραβούρες του Οικονομίδη βρίσκεται η συλλογή των νομισμάτων της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κρητικής Πολιτείας, τα οποία καλύπτουν χρονολογικά μια μεγάλη περίοδο από την εποχή του Καποδίστρια και του Βασιλιά Όθωνα μέχρι τα μέσα σχεδόν του 20ου αιώνα.

Απέναντι από  τα νομίσματα είναι η συλλογή με όπλα του 19ου αιώνα. Ανάμεσα στα εκθέματα βρίσκονται μακρόκαννες πιστόλες και ξιφολόγχες τουφεκίου του γαλλικού στρατού, σπάθες και γιαταγάνια τουρκικής κατασκευής, κοντόκαννες πιστόλες ευρωπαϊκής προέλευσης κ.α.
«Πρόκειται για σπάνια εκθέματα ανεκτίμητης αξίας. Η βιβλιοθήκη διαθέτει μεγάλο πλούτο και ο κόσμος της Χαλκίδας αξίζει να τον ανακαλύψει. Με την καραντίνα δεν υπήρχε αυτή η δυνατότητα, αλλά πλέον δεχόμαστε κόσμο με όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας» δήλωσε στη «Γνώμη» η πρόεδρος της βιβλιοθήκης Σούλα Παπαγεωργοπούλου.

Εξαιρετικής σπανιότητας είναι και η συλλογή όπλων του 19ου αιώνα.

Αποθήκες τα δύο παραρτήματα

Μεγάλο μέρος, όμως, του πλούτου της βιβλιοθήκης παραμένει ανεκμετάλλευτο και μη προσβάσιμο στο κοινό εξαιτίας της στενότητας που επικρατεί στο γωνιακό κτήριο της Κακαρά. Πρόκειται για πίνακες ζωγραφικής, γκραβούρες και άλλα έργα σπουδαίων καλλιτεχνών, τα οποία ο κόσμος δεν μπορεί να θαυμάσει από κοντά.

Αποθήκες έχουν καταντήσει τα παραρτήματα της βιβλιοθήκης στον Άγιο Ιωάννη (πάνω) και την Κάνηθο και είναι φυσικά κλειστά για το κοινό.

Ο θησαυρός αυτός είναι χαντακωμένος σε μισθωμένο ακίνητο στην Κάνηθο. Νοικιάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’90 με σκοπό να λειτουργήσει ως παράρτημα της βιβλιοθήκης. Για τον ίδιο λόγο, μισθώθηκε δεύτερο κτήριο στη συνοικία του Αγίου Ιωάννη Χαλκίδας.

Τα δύο ακίνητα λειτούργησαν ως παραρτήματα για λιγότερο από μία 5ετία και στη συνέχεια μετατράπηκαν σε αποθήκες. Μέχρι σήμερα, το Υπουργείο Πολιτισμού πληρώνει 9.000 ευρώ το χρόνο για την ενοικίασή τους, αλλά πρόσφατα αποφάσισε να εγκαταλείψει το κτήριο στον Άγιο Ιωάννη, το οποίο δεν φιλοξενεί σπουδαία εκθέματα.

Για να αντιμετωπίσει την κτηριακή ασφυξία, η διοίκηση της βιβλιοθήκης ζήτησε την παραχώρηση χώρου από το Δήμο Χαλκιδέων και την Περιφέρεια, αλλά εισέπραξε αρνητική απάντηση. Ακόμη, αιτήθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού την ενοικίαση νέου ακινήτου, χωρίς να βρει ανταπόκριση.

«Χρειαζόμαστε οπωσδήποτε ένα χώρο κοντά στη βιβλιοθήκη για την έκθεση πινάκων και συλλογών, αλλά και για τη διοργάνωση εκδηλώσεων» μας είπε η διευθύντρια της βιβλιοθήκης Κατερίνα Κηρύκου, η οποία σημείωσε ότι για τα έξοδα της βιβλιοθήκης (εκτός των μισθωμένων ακινήτων) το υπουργείο δαπανά ετησίως γύρω στις 30.000 ευρώ.

Το θρυλικό καφενείο που έγινε τράπεζα

Το κτήριο της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Χαλκίδας φιλοξένησε μετά το 1927 το υποκατάστημα της «Τράπεζας Αθηνών». Δεξιά δέσποζε από τότε ο ναός του Αγίου Νικολάου.

Μεγάλη ιστορία κρύβει το κτήριο που φιλοξενεί τη Δημόσια Βιβλιοθήκη Χαλκίδας. Άγνωστα στοιχεία, που αποδεικνύουν τη σπουδαιότητα του ακινήτου, φέρνει στο φως έρευνα του γνωστού Χαλκιδέου ερευνητή Βαγγέλη Κουζούνη.

Το κτήριο ανεγέρθηκε το 1908 και άνηκε στα αδέλφια Ευάγγελο, Αλέξανδρο, Δημήτριο και Ιωάννη Ζάχο, ιδιοκτήτες του οινοποιείου «Αρέθουσα», το οποίο σήμερα λειτουργεί ως αρχαιολογικό μουσείο.
Αμέσως το νοίκιασε ο αείμνηστος Αντώνης Μούλος και συνέχισε να λειτουργεί το «Καφενείο της Ομόνοιας», που ήταν στο ίδιο σημείο και πριν την ανέγερση του κτηρίου.

Ο Αντώνης Μούλος έδωσε το όνομα αυτό στο καφενείο του, εξαιτίας της παρακείμενης πλατείας Ομονοίας, η οποία στη συνέχεια μετονομάστηκε σε «πλατεία Αγίου Νικολάου».

Το «καφενείο της Ομόνοιας» ήταν το παλιότερο κοσμικό κέντρο της Χαλκίδας και όταν το 1927 τα αδέλφια Ζάχου πούλησαν το κτήριο στην «Τράπεζα Αθηνών» για τη στέγαση τραπεζικού υποκαταστήματος, οι Χαλκιδέοι αντέδρασαν.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, υπήρξαν προτάσεις ακόμη και για μποϊκοτάζ στην τράπεζα. Τελικά, το καφενείο μετακόμισε στο ακίνητο του βουλευτή Ιωάννη Πεζά στην Αβάντων, αλλά έχασε την παλιά του αίγλη.
Τα εγκαίνια της «Τράπεζας Αθηνών» έγιναν στις 21 Φεβρουαρίου 1927. Μετά από χρόνια, και συγκεκριμένα το 1971, το κτήριο πέρασε στο Υπουργείο Πολιτισμού για να ...ψηλώσει κατά έναν όροφο και να φιλοξενήσει τη Δημόσια Βιβλιοθήκη Χαλκίδας.

Διαφήμιση της «Τράπεζας Αθηνών» για το υποκατάστημά της στη Χαλκίδα.

Η βιβλιοθήκη είχε ιδρυθεί επίσημα το 1935 επί δημαρχίας Σαραφιανού Σαραφιανού. Την παρθενική επιτροπή αποτελούσαν ο δήμαρχος, ο γιατρός Δ. Κορόζης, η δικηγόρος Μ. Καλλία και ο καθηγητής Γ. Δερβένης.

Η πρώτη αίθουσα της βιβλιοθήκης ήταν σε μισθωμένο διαμέρισμα πρώτου ορόφου στο διατηρητέο κτήριο επί των οδών Αβάντων και Περικλέους Σταύρου, όπου σήμερα στεγάζεται εμπορικό κατάστημα του επιχειρηματία Βασίλη Αρμόνη.

Ψηφιοποιήθηκαν παλιές εφημερίδες

Ναός του βιβλίου είναι η Δημόσια Βιβλιοθήκη Χαλκίδας. Με ενέργειες της διοίκησης εκσυγχρονίζεται και ακολουθεί τις τάσεις της εποχής προς όφελος των επισκεπτών της.

Ανάμεσα στα συγγράμματα και τα σπουδαία εκθέματα, η βιβλιοθήκη διαθέτει εκδόσεις εφημερίδων από το 1890! Τα φύλλα μέχρι το 1988 ψηφιοποιήθηκαν και σε λίγο καιρό θα είναι διαθέσιμα στους επισκέπτες.

Ακόμη, η διοίκηση ξεκίνησε την έκδοση λογοτεχνικών βιβλίων και η αρχή έγινε με σύγγραμμα 8 διηγημάτων του Χαλκιδέου φιλόλογου Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλου. Η Βιβλιοθήκη θα εκδίδει τουλάχιστον ένα βιβλίο το χρόνο.